Colombia

Waarom Colombia?

De burgeroorlog in Colombia, een moeilijk toegankelijk land met bergen en oerwouden, is ongelofelijk complex. Het woord “complejo – complex” wordt door iedereen in de mond genomen, variërend van de universiteitsprofessor tot de woordvoerders van ontwikkelingshulporganisaties en voorvechters van de mensenrechten.

Complex is nog zacht uitgedrukt voor een conflict dat zich al meer dan 50 jaar voortsleept, dat gefinancierd wordt uit de opbrengsten van drugssmokkel en dat een groot aantal elkaar bestrijdende partijen kent. Guerrillagroepen als de FARC, de EPL de ELN en de M-19 (respectievelijk: marxistisch, maoïstisch, guevaristisch en nationalistisch), maar ook inheemse strijdgroepen en guerrilla’s van Afrikaanse afstamming (waar niemand eerder van gehoord had) bestrijden elkaar om onduidelijke ideologische redenen. Extreem rechtse paramilitaire groepen hebben zich verenigd onder de vlag van de AUC (de Zelfverdedigingseenheden van Colombia), tegenwoordig omgedoopt tot de BACRIM (de overkoepelende naam voor allerlei criminele bendes). Soms gericht op het veroveren van land, dan weer gespecialiseerd in drugssmokkel, prostitutie en vooral ontvoeringen.

Hier in Colombia hebben ze het niet over een burgeroorlog, maar over een gewapend conflict. We dachten in een post-conflict land terecht te komen. Maar daar klopt niets van. Iedereen is het er over eens dat Colombia, hoewel de gewelddadigheden zijn afgenomen, een transitieland is. In 2016 mag er dan wel een vredesakkoord zijn ondertekend tussen de regering van Santos en de FARC (die sindsdien zijn omgevormd tot een politieke partij met dezelfde naam), maar dat betekent nog niet dat er in sommige gebieden geen confrontaties tussen het leger en de guerrilla’s van de ELN, andere paramilitaire groeperingen, de BACRIM en FARC-dissidenten meer zijn.


De problematiek van kindsoldaten in Colombia

Bijna alle gewapende groepen hebben kinderen als soldaat geronseld, de ene keer in dorpjes, de andere keer in steden. Er zouden er zo’n 18.000 zijn. Bij de criminele bendes zie je het fenomeen van de gecriminaliseerde kinderen (als informant, drugsdealer of erger nog als “sicarios”: huurmoordenaar). Ook deze kinderen vallen als kindsoldaten aan te merken. Hun aantal is onbekend.

De kinderen hebben zich om allerlei reden bij de gewapende groeperingen ‘gevoegd’: moeilijke economische omstandigheden, huiselijk geweld, gebrek aan kansen, wraak, bedreigingen en gedwongen ronseling.

Ze hebben verschillende taken zoals: het doen van het huishouden, het fungeren als bode of informant, fabriekswerk, het plaatsen of detecteren van antipersoonsmijnen, gidsen of bewaken, seksslaaf voor de militaire leiders en het rekruteren van andere kinderen. Uiteindelijk worden ze bewapend en naar het front gestuurd en moeten ze ontvoeringen plegen.

De gemiddelde leeftijd van een kindsoldaat in Colombia is 13 en 30% van de kinderen zijn meisjes. Eén op de zes is van Afrikaanse of inheemse afkomst*. Bron: Unicef


De slachtoffers van het conflict

We hebben het eerder gezegd, Colombia is een land in transitie. Tot nu toe heeft de oorlog in 50 jaar tijd 260.000 doden gekost (waarvan 82% burgers), zijn er 45.000 verdwijningen, bijna 8 miljoen binnenlandse vluchtelingen, duizenden kindsoldaten (ongeveer 18.000) en ontelbare oorlogsweduwen en wezen. Bovendien is het na Afghanistan het land met de meeste antipersoonsmijnen. Toch spreken ze hier in Colombia over de stille oorlog en dan wordt de vrede ook nog eens bedreigt door de drugshandel.

Onze partner: ‘Corporacion Proyectarte’

Sinds 2010, zorgt de ‘Corporacion Proyectarte’, een NGO uit Medellín, met kunstprogramma’s voor persoonlijke en sociale veranderingen. Ze dragen zo bij aan het vredesproces en zorgen voor de persoonlijke en collectieve ontwikkeling van mensen.

Deze organisatie heeft verschillende programma’s die wij met enthousiasme en vol overtuiging ondersteunen:



1. Het project “Kuakumun”, de kunst van de wedergeboorte” psychosociale begeleiding op basis van kunst voor ex-kindsoldaten (jongens en meisjes) tussen de 14 en 18 jaar oud. Het project vindt plaats in Medellín in het ‘Ciudad Don Bosco’ centrum en wordt misschien dankzij WAPA uitgebreid naar Cali (de mogelijkheden worden onderzocht).

2. Het project “Weten en Creëren” culturele en humane vorming voor 400 kwetsbare kinderen en jongeren (beeldende kunst, muziek, theater). Het project vindt plaats in de door armoede en geweld geteisterde wijken van Medellín.

3. Het project “Kunst en Vrede” culturele en humane vorming voor kinderen, jongeren en moeders uit dorpjes en gehuchten uit de omgeving van San Rafael, een zwaar door de oorlog getroffen plaats.

4. Het project “Cultivarte” culturele en humane vorming op basis van kunst en ecologische landbouw voor een groep kinderen, jongeren en boerenfamilies uit een gehucht in de buurt van San Rafael. Deze boeren zijn directe slachtoffers van het conflict en veel van hen zijn gedwongen om hun land te verlaten. Ze zijn nu bezig terug te keren naar hun land.

back to top